6 Şubat Depremlerinin 3. Yılında Uyarı: “Riskler Biliniyor, Önlem Alınmıyor”

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Muğla Şubesi, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve on binlerce yurttaşın hayatını kaybettiği depremlerin 3. yıl dönümünde yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Türkiye’nin depreme karşı hâlâ yeterince hazır olmadığı vurgulandı.

İMO Muğla Şubesi tarafından yapılan açıklamada, depremlerin yalnızca birer doğal afet olmadığına dikkat çekilerek, “Türkiye’de deprem beklenmedik bir olay değildir. Yıkımın büyüklüğü, yapı kalitesi, denetim ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkilidir” ifadelerine yer verildi.

“Aynı Depremler, Farklı Sonuçlar Doğuruyor”

Açıklamada, benzer büyüklükteki depremlerin farklı ülkelerde bu ölçekte yıkıma yol açmamasının, sorunun doğada değil insan kaynaklı ihmallerde olduğunu gösterdiği belirtildi. Son yıllarda Balıkesir Sındırgı ve Silivri açıklarında meydana gelen depremler örnek gösterilerek, orta büyüklükteki sarsıntıların bile ciddi hasara yol açtığı hatırlatıldı.

Yapı Stoku Hâlâ Risk Altında

Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir bölümünün deprem açısından risk taşıdığına dikkat çekilen açıklamada, özellikle 2000 yılı öncesinde inşa edilen binaların tehlike oluşturduğu ifade edildi. Ayrıca çıkarılan imar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış yapıların yasallaştırılmasının riski daha da artırdığı vurgulandı.

Resmî verilere göre, ülke genelinde milyonlarca konutun acilen dönüştürülmesi gerektiği hatırlatılırken, buna rağmen kapsamlı ve şeffaf bir yapı envanterinin hâlâ oluşturulmadığına dikkat çekildi.

Kentsel Dönüşüm Rant Odaklı Yürütülüyor

İMO Muğla Şubesi, mevcut kentsel dönüşüm politikalarının deprem riskini azaltmaktan çok, arsa değeri yüksek bölgelerde sınırlı yenilemelere dönüştüğünü savundu. Dönüşümün yalnızca bina yenilemekten ibaret olmadığı, zemin yapısı, ulaşım altyapısı ve toplanma alanlarıyla birlikte ele alınması gerektiği belirtildi.

Özellikle dar gelirli yurttaşların yaşadığı bölgelerde dönüşüm çalışmalarının yetersiz kaldığına vurgu yapıldı.

Toplanma Alanları Yetersiz

Açıklamada, deprem toplanma alanlarının birçok kentte yetersiz olduğu, bazı alanların ise imar değişiklikleriyle yapılaşmaya açıldığı ifade edildi. Afet anında vatandaşların nereye gideceğini bilmediği bir kent düzeninin büyük risk oluşturduğu kaydedildi.

Toplanma alanlarının yalnızca boş alanlar değil, temel ihtiyaçların karşılanabileceği altyapıya sahip bölgeler olması gerektiği hatırlatıldı.

Deprem Sonrası Sorunlar Devam Ediyor

Depremden etkilenen bölgelerde barınma, sağlık, eğitim ve altyapı sorunlarının hâlâ tam anlamıyla çözülemediği belirtilen açıklamada, yeniden inşa sürecinin sosyal ve kültürel boyutunun göz ardı edildiği ifade edildi.

Verilen konut sözlerinin büyük bölümünün yerine getirilmediği, teslim edilen bağımsız bölüm sayısının hedefin altında kaldığı da vurgulandı.

“Afetler Kader Değildir”

İMO Muğla Şubesi açıklamasında şu çağrıya yer verdi:

“Afetler kader değildir. Bilimi, mühendisliği ve kamusal sorumluluğu esas almayan politikaların sonucudur. Ülke genelinde güncel ve şeffaf bir yapı envanteri oluşturulmalı, kentsel dönüşüm risk temelli yürütülmeli, denetim mekanizmaları güçlendirilmelidir.”

Açıklama, “6 Şubat’ta yitirdiklerimize karşı sorumluluğumuz, aynı acıların tekrar yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir” sözleriyle sona erdi.